السيد الطباطبائي

48

مجموعه رسائل ( فارسى )

حديث هم مؤيد همين است و مقصود از ظلين ؛ دو سايه ، دو عامل بالا و پايين مىباشد و با جمله « ليس شيء غيره » تناسب دارد . « 1 » حديث بيست و هفتم از باب چهاردهم ، درباره ازليت خداوند و هستى مطلق اوست . و در پايان حديث ، جمله : « ليس بينه و بين خلقه حجاب غير خلقه . . . » آمده است . استاد تعليقهء مستقيمى بر اين حديث دارد و فرموده : اين حديث از احاديث گران‌بها است و حجاب بودن خود مخلوقات نظير بيان آتى امام رضا عليه السلام در باب جوامع‌التوحيد به شماره سه كه فرمود : « حجب بعضها عن بعض ليعلم ان لا حجاب بينه و بينها غيرها » و معناى اين جمله آن است كه احاطه به وجود خداوند به طور معاينه ، ناممكن است ، زيرا ديدن وقتى ميسر است كه پرده برداشته شود و با رفع مانع كه خود خلق مىباشند ، خلقى نمىماند تا نبيند و نظير اين بيان ، كلام اميرالمؤمنين است كه در همان باب شماره سى و چهار فرموده است و مفاد همه آن‌ها اين است كه اگر بندگان از خود منصرف شوند و به خويشتن مشغول نباشند و به دنبال هوا نگردند و به سوى خدا رو كنند ، انوار عظمت الهى بر آن‌ها مىدرخشد و مراد از رؤيت قلب وارد شده در پاره‌اى اخبار نفى رؤيت ، همين است . « 2 » نگارنده گويد : حديث مورد تعليقه ، از امام موسىبن جعفر عليهما السلام است و حديث‌هاى مورد اشاره استاد كه در باب جوامع‌التوحيد آمده از امام رضا و امام على عليهما السلام مىباشد و عبارت‌ها يك‌سان است و كلمات آن بزرگواران از يك منبع مىباشد . حديث چهاردهم از باب يكم از ابواب تأويل آيات ، از روايات جامع در مسئله رؤيت مىباشد .

--> ( 1 ) . همان ، ص 306 . . ( 2 ) . همان ، ص 326 . .